Veiligheidscultuur bedrijven in het Rijnmondgebied

Cultuur TNO 2012Bedrijven scoren relatief slecht in het vermogen tot verbeteren van de eigen organisatie met betrekking tot veiligheid.

Leren van incidenten en audits relatief zwak.

Naar aanleiding van de ‘Odfjell affaire’ en in opdracht van DCMR heeft TNO eind 2012 een quick scan uitgevoerd van de veiligheidscultuur bij 14 bedrijven in vier sectoren in het Rijnmondgebied ( Download hier het volledige rapport. ). De hoofdconclusie (in mijn eigen woorden): ‘het is best goed, maar het kan beter’ (zie ook de figuur). Tamelijk voorspelbaar. Maar wat moet er dan beter?

TNO heeft 14 ‘cultuurdimensies’ gemeten (zie hieronder). TNO concludeert vervolgens dat binnen iedere onderzochte sector drie cultuurdimensies relatief zwak scoren:  ‘leren van incidenten proces’, ‘uitvoering en opvolging van audits’ en ‘complexiteit en resilience’. Het gaat mij hier om de eerste twee. Ik herken deze lage score vanuit mijn ervaring met incidentanalyses in de proces industrie. Dat het verbeteren van veiligheid door het leren van incidenten en door audits bij deze 14 bedrijven relatief zwak is vind ik zorgwekkend. Het betekent dat je niet zo goed weet hoe het is gesteld met de veiligheid! Er is onvoldoende terugkoppeling en het kan leiden tot een onterecht veilig gevoel geven. Daarvan zijn genoeg voorbeelden, bijvoorbeeld de BP ramp in Texas in 2005. Als bedrijf heb je zo een levensgroot veiligheid probleem dat geworteld is in een niet optimale veiligheidscultuur. Het heeft te maken met onvoldoende commitment van het management. De medewerkers signaleren dit feilloos en nemen al het gepraat over veiligheid niet meer serieus. Ze melden bijvoorbeeld ook steeds minder bijna incidenten omdat ze moedeloos worden. Meldingen van bijna incidenten of onveilige situaties ‘verdwijnen toch in een bodemloze put en je hoort er nooit meer iets van’.

Dit kan alleen maar doorbroken worden vanuit het management. Daar moet naast de aandacht voor het verbeteren van de kwaliteit van de productie meer aandacht komen voor het verbeteren van de andere, onlosmakelijk verbonden ‘core business’: veiligheid. Te beginnen bij een betere terugkoppeling van (on)veiligheid door leren van incidenten en audits (sluiten van de loop).

De bedrijven weten in ieder geval wat ze te doen staat. En de overheid weet op welke veiligheidscultuur aspecten bij de volgende (BRZO) inspectie gelet moet worden. Een aanbeveling op dit punt miste ik in het TNO/ DCMR rapport. Dan geef ik die zelf maar. Bij deze.

De 14 ‘TNO cultuurdimensies’:

1. Leiderschap en commitment
2. Veiligheidscommunicatie
3. Visie van het management op oorzaken van incidenten
4. Productiviteit versus veiligheid
5. Werknemersbetrokkenheid
6. Aansturing van en samenwerking met onderaannemers
7. Omgaan met procedures
8. Ongevalsregistratie en analyse
9. Uitvoering en opvolging van audits
10. Leren van incidenten proces
11. Rol van de supervisor m.b.t. veiligheid
12. Procesveiligheid versus persoonlijke veiligheid
13. Onderhoudsmanagement
14. Complexiteit en resilience

Over Chris Pietersen

Na de studie (TU Delft) in dienst bij Shell: process control/ safety. Vervolgens bij TNO werkzaam op het vakgebied risico analyse en veiligheid. Daar gefunctioneerd als internationaal expert. Ter plaatse de rampen in Bhopal en Mexico City onderzocht. In 1993 onderscheiden als TNO Senior Research Fellow. Later lid van de Adviesraad Gevaarlijke Stoffen (AGS) en senior onderzoeker bij de Onderzoeksraad voor Veiligheid. Thans directeur/eigenaar en procesveiligheid consultant bij Safety Solutions Consultants (SSC, een voormalig TNO bedrijf). Boek: 'De twee grootste industriële rampen' (2010). Engelstalige, versie gepubliceerd in India (december 2013).
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s