Gevaren spoortransport: Butadieen/ LPG gevaar

viareggio 1Ik kom nog even terug op de treinbotsing bij Tilburg (6 maart j.l) waarbij een Butadieen spoorketelwagen werd aangereden, met als gevolg een klein lek. De risico’s voor de omgeving hiervan werden nogal gebagatelliseerd (brandbaar, lijkt op benzine). In mijn vorige blog gaf ik aan dat de risico’s echter eerder met LPG vergeleken moeten worden en dus veel groter zijn.

Misschien goed om te laten zien hoe dramatisch een spoorwegongeval met dit soort onder druk vloeibaar gemaakte gassen kan aflopen. In 2009 vielen er in Viareggio (Italie) 22 doden door het vrijkomen van LPG uit een ontspoorde ketelwagen. In dit geval was de gaswolk de boosdoener. De vloeibare LPG (maar ook Butadieen) gaat bij vrijkomen vrijwel onmiddellijk in damp over. Het betreft een zwaar gas (zwaarder viareggio 18dan lucht) en verspreidt zich dus mede onder invloed van de zwaartekracht (en atmosferische omstandigheden). Een dergelijke gaswolk is zo mogelijk nog gevaarlijker dan een BLEVE (vuurbal van de ketelwagen), omdat deze op grotere afstanden nog slachtoffers kan maken. En dat is precies wat is gebeurd in Viareggio. Op de foto hierboven is goed de zwartgeblakerde route te zien die de gaswolk heeft afgelegd. In eerste instantie het spoor volgend, maar uiteindelijk naar links afbuigend een woonwijk in. Daar is de gaswolk uiteindelijk ontstoken. In deze wijk vielen alle slachtoffers.

Waarom is er geen BLEVE opgetreden? Een BLEVE had kunnen plaatsvinden bij een
klein(er) gat, een snel(lere) ontsteking en een langdurige brand van het uitstromende
LPG op/ rond de lekgeslagen wagon. Nu hebben de wagons relatief kort in een
relatief minder intensieve brand verkeerd. Had een BLEVE grotere gevolgen kunnen
hebben? Dat is niet zeker, in ieder geval was de andere kant van de spoorlijn dan
ook getroffen geweest (daar was wel veel minder bebouwing). Met mogelijke domino effecten hadden in geval van een BLEVE meerdere wagons getroffen kunnen worden.

Tot slot nog een opmerking over de regelgeving rond BLEVE vrije treinen. Een ‘BLEVE vrije trein’ is een goederentrein die zo is samengesteld dat er geen brandbare vloeistof wagons (zoals benzine) naast een LPG/ Butadieen ketelwagen zijn geplaatst. Volgens informatie was de trein in Tilburg op deze wijze samengesteld (blijkbaar kan ook in zo’n trein een Butadieen wagon achteraan de trein geplaatst worden (aanrijdgevoelige plek). Onbegrijpelijk). Verder is de term ‘BLEVE vrij’ misleidend. Een publicatie nav Tilburg van branch organisatie spreekt over een kans nul op een (warme) BLEVE (door brand):

Het verladend en vervoerend bedrijfsleven stelt treinen die gevaarlijke stoffen vervoeren zodanig samen dat een ‘warme BLEVE’  niet kan plaatsvinden.

Lees hier het hele stuk van EVO, VNCI en KNV.

De kans op een warme BLEVE is echter nog zeer reëel. Die wordt weliswaar kleiner, maar hoeveel is de vraag. Belangrijk punt hier is dat uit de casuïstiek blijkt dat BLEVE’s meestal ontstaan door een brand van de (eigen) inhoud van de betreffende spoorketelwagen en niet door ‘benzine’ wagons ernaast. Het berekend risico voor het spoortransport is dus te laag. Je baseren op risicorekenen met gebruikmaken van onduidelijke aannamen met betrekking tot de kansen en gevolgen is sowieso tricky. Het geeft schijnveiligheid.

Lees hier verder over Viareggio en de veiligheid van spoortransport gevaarlijke stoffen (o.a. Basisnet) in een artikel uit Petrochem (2009) waarin met name  Henk Bril (Sabic) aan het woord is:  Petrochem Viareggio 2009

Over Chris Pietersen

Na de studie (TU Delft) in dienst bij Shell: process control/ safety. Vervolgens bij TNO werkzaam op het vakgebied risico analyse en veiligheid. Daar gefunctioneerd als internationaal expert. Ter plaatse de rampen in Bhopal en Mexico City onderzocht. In 1993 onderscheiden als TNO Senior Research Fellow. Later lid van de Adviesraad Gevaarlijke Stoffen (AGS) en senior onderzoeker bij de Onderzoeksraad voor Veiligheid. Thans directeur/eigenaar en procesveiligheid consultant bij Safety Solutions Consultants (SSC, een voormalig TNO bedrijf). Boek: 'De twee grootste industriële rampen' (2010). Engelstalige, versie gepubliceerd in India (december 2013).
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s