Resilience, Ageing en procesveiligheid

Twee nieuwe ‘cluster’ begrippen in veiligheidsbeheersing worden steeds meer gebruikt. Het gaat om de volgende begrippen:

  1. Resilience (bv projecten bij de NAM en Strukton Rail) 
  2. Ageing (BRZO inspectie thema vanaf 2017). 

De begrippen klinken logisch en belangrijk. Inhoudelijk voegen de begrippen echter niets of nauwelijks iets toe aan de beheersing van procesveiligheid. Integendeel: het kan de focus op procesveiligheidsbeheersing in zijn algemeenheid in de weg staan.

We lopen beide begrippen even na.

  1. Resilience

nvvk-4-2016Zie o.a. NVVK info, nr 4, 2016

De meest gebruikte vertaling is ‘veerkracht’. Maar in het woordenboek vind je ook termen als ‘weerstand’, ‘weerstandsvermogen’ en   incasseringsvermogen. Vrij vertaald naar het veiligheidsdomein: welke tegendruk kan je als organisatie geven als er iets mis gaat in het proces. Wat is het weerstands-, incasseringsvermogen voordat het echt uit de hand loopt en een groot incident ontstaat. 

 

 

Wat voegt het toe?

In het NVVK themanummer (nr. 4, 2016) wordt Resilience een vervolgstap van veiligheidscultuur genoemd. Veiligheidscultuur is op zich al een onderwerp wat lastig te implementeren, meten en inspecteren is. Nu komen we dan met een extra, nogal vage ‘vervolgstap’. Ik heb echt proberen te begrijpen hoe ik dat moet zien. Advies: lees zelf de artikelen eens een keer. Er worden verschillende definities gehanteerd. Meestal gaat het om ‘anticiperen, reageren en leren (van veranderingen, storingen). Of: ‘de intrinsieke mogelijkheid van een organisatie om de werking van de systemen te behouden bij verwachte en onverwachte omstandigheden’.  Bedrijven moeten nu echter al aan die randvoorwaarden voldoen. Deze zijn bv opgenomen in het VBS voor BRZO bedrijven.

Waar komt het begrip vandaan?  

Volgens mij is het onderwerp een aantal jaren geleden naar voren gebracht vanuit de academische wereld in de VS. Het is opgenomen in een research agenda voor de 21e eeuw: Process Safety Research Agenda for the 21st CenturyPolicy Document Developed by a Representation of the Global Process Safety Academia, October 21-22, 2011, College Station, Texas. 

De introductie in Nederland vindt plaats door TNO die participeert in een Europees gesubsidieerd project. Voorwaarde is dat deze subsidie wordt aangevuld door lokale partners (hier dus NAM en Strukton Rail). Duidelijk is dat het onderwerp het research stadium nog niet ontgroeid is. De vraag is of dat erg is..

Evaluatie

  • Alle onderwerpen die binnen ‘Resilience’ genoemd worden zijn reeds essentieel binnen procesveiligheidsbeheersing. Het gaat dan vooral om monitoren en leren.
  • Resilience als apart onderwerp is niet zo zinvol. Het gaat ten koste van de focus op procesveiligheidsbeheersing (VBS) in zijn algemeenheid.

_______________________________________

  1. Ageing
ageing-rivm

Uit een presentatie van RIVM over ageing, juni 2016

Er bestaan verschillende definities.

Deze is van de HSE (UK): ‘Ageing is het effect waarbij een onderdeel van de installatie lijdt aan een vorm van materiaalverslechtering en/of beschadiging (niet noodzakelijkerwijs geassocieerd met de leeftijd van een installatie) met een toenemende kans op falen gedurende de levensduur.’

BRZO 2015 over Ageing, bijlage III onder iii: ….. beheer en controle van de risico’s die samenhangen met  – verouderende apparatuur en –corrosie. 

Naast de reguliere BRZO-inspecties zal in 2017 specifieke aandacht besteed worden aan een aantal thema´s , o.a ageing ( jaarplan 2017 Inspectie SZW). Een werkgroep ontwikkelt een inspectie instrumentarium. Ageing wordt vervolgens geïntegreerd in het BRZO inspectie programma.

Evaluatie

  • Het lijkt wel of we nu met de introductie van het begrip ‘Ageing’ het ei van Columbus ontdekt hebben. Volgens mij is er echter niets nieuws onder de zon. Assets verouderen altijd. Daarom is het altijd van belang een goed onderhoud en inspectie regiem te hebben.
  • Zie de figuur met het voorbeeld van corrosie onder de isolatie. Dat is een bekend fenomeen dat beheerst moet worden met het bestaande onderhoud en inspectie programma. Een bedrijf is gehouden om alle mogelijke degradatie mechanismen van de installatie te kennen en te beheersen. De term Ageing voegt hier niets aan toe, integendeel! Een apart ‘Ageing’ inspectie tool is dan ook niet zo zinvol.

 

 

 

 

 

 

Over Chris Pietersen

Na de studie (TU Delft) in dienst bij Shell: process control/ safety. Vervolgens bij TNO werkzaam op het vakgebied risico analyse en veiligheid. Daar gefunctioneerd als internationaal expert. Ter plaatse de rampen in Bhopal en Mexico City onderzocht. In 1993 onderscheiden als TNO Senior Research Fellow. Later lid van de Adviesraad Gevaarlijke Stoffen (AGS) en senior onderzoeker bij de Onderzoeksraad voor Veiligheid. Thans directeur/eigenaar en procesveiligheid consultant bij Safety Solutions Consultants (SSC, een voormalig TNO bedrijf). Boek: 'De twee grootste industriële rampen' (2010). Engelstalige, versie gepubliceerd in India (december 2013).
Dit bericht werd geplaatst in Incidentanalyse, Veiligheidscultuur. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s